Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu

Çocuk ve gençlerde dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) tanısı koymak tedavinin başarıya ulaşması için tek başına yeterli değildir. Çocuk ve ailenin bu tanının ne anlama geldiğini bilmesine, yaşanan problemin anlaşılmasına, tedaviye aktif olarak katılmaya gerek vardır.

Bu metin hazırlanırken DEHB konusunda temel bilgilerin verilmesi, bu konuda sağlıklı bir yönlendirme yapılması amaçlanmıştır. Metin yazılırken bu konudaki temel bilgi kaynakları ve bilimsel verilerden yararlanılmıştır. Ancak sizler için konuyla ilgili size özel en doğru bilgiyi yüz yüze görüştüğünüz doktorunuz verecektir.

DEHB’nin sıklığı ortalama %3-5 tir, yani 35-40 kişilik bir ilköğretim sınıfında 1 yada iki çocukta DEHB bulguları olabilir. Bu durum aileler kadar öğretmenlerinde bu konuda bilinçlenmesi gerektiğinin göstergesidir. Çünkü ülkemizde bu çocukların çoğu henüz tanı almamışlardır.

Hastalığın belirtileri küçük yaşlardan beri yani okul döneminden önce de bu belirtiler vardır ve belirtiler bir anda ortaya çıkmamıştır. Belirtiler birden fazla ortamda görülmektedir. DEHB erkek çocuklarda kızlara göre 4 kat daha fazladır.

DEHB genetik etkilerinde önemli rolünün olduğu çok faktörlü bir hastalıktır.

DEHB klinik bir tanıdır, tanıyı kesinleştirmeye yönelik bir test yoktur.

DEHB da üç temel özellik vardır

1. dikkat eksikliği
2. hiperaktivite
3. dürtüsellik (impulsivite)

Dikkat eksikliği belirtileri

1. okul ödevinde ya da diğer etkinliklerde dikkatsizliğinden dolayı ayrıntıları kaçırır ya da hatalar yapma.
2. dikkatini sürdürmede ve verilen görevi (ödev,etkinlik) tamamlamada zorlanır
3. kendisiyle konuşulurken dinlemiyor gibi algılanır
4. etkinlik ve ödevi planlama ve düzenlemede zorluk çekme
5. belirli bir süre zihinsel çaba gerektiren etkinliklerden kaçınma, isteksiz davranma
6. etkinlik için kullanacağı malzemeleri (kalem,silgi, oyuncak) kaybetme
7. dışarıdan gelen uyarılarla dikkatin kolayca çelinmesi
8. etkinliklerde unutkanlık yaşama

Hiperaktivite belirtileri

1. eli ayağı boş durmaz, oturduğu yerde kıpırdanma
2. oturması gereken durumlarda kalkıp gezinme (örn. derste)
3. etkinlikleri sakince sürdürmede zorlanma
4. çoğunlukla hareket halinde olma, kurulmuş motor gibi
5. çok konuşma

Dürtüsellik belirtileri

1. soru bitmeden yanıtlamak
2. sırasını beklemede zorlanma
3. başkalarını rahatsız edici biçimde davranışlar (oyunu bölme, başkasına sataşma, konuşma)

sonraki